Estoński CIT w trakcie roku a spóźniony podpis pod sprawozdaniem finansowym na tle wyroku I SA/Kr 179/26
Korzystny wyrok WSA w Krakowie i planowana abolicja dla podatników
Dotychczas podpisanie sprawozdania finansowego po terminie mogło prowadzić do zakwestionowania skuteczności wyboru estońskiego CIT w trakcie roku podatkowego. Dla spółki oznaczało to konieczność rozliczenia podatku według zasad klasycznego CIT, powstanie zaległości podatkowej oraz obowiązek zapłaty odsetek.
Istotne znaczenie dla podatników ma wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 28 kwietnia 2026 r. Sąd uznał, że sporządzenie sprawozdania finansowego oraz jego podpisanie są odrębnymi czynnościami. Opóźnienie w złożeniu podpisu nie musi zatem automatycznie oznaczać, że spółka nieskutecznie wybrała estoński CIT.
Wyrok jest nieprawomocny. Jednocześnie ustawodawca planuje wprowadzenie przepisów, które mają rozwiązać problem spółek podpisujących sprawozdania finansowe po terminie.
Czym jest estoński CIT?
Ryczałt od dochodów spółek, nazywany powszechnie estońskim CIT, został wprowadzony do polskiego systemu podatkowego 1 stycznia 2021 r. W pierwotnej wersji przepisów wybór tej formy opodatkowania był możliwy zasadniczo od początku nowego roku podatkowego. Od 1 stycznia 2022 r. obowiązuje art. 28j ust. 5 ustawy o CIT, który umożliwia przejście na estoński CIT również w trakcie roku podatkowego.
Jak przejść na estoński CIT w trakcie roku?
Spółka, która chce wybrać estoński CIT przed zakończeniem dotychczasowego roku podatkowego, powinna w szczególności:
zamknąć księgi rachunkowe na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego pierwszy miesiąc opodatkowania ryczałtem,
sporządzić sprawozdanie finansowe zgodnie z przepisami o rachunkowości,
prawidłowo rozliczyć okres opodatkowania na zasadach ogólnych,
złożyć zawiadomienie ZAW-RD w wymaganym terminie.
Zamknięcie ksiąg rachunkowych powoduje w takim przypadku zakończenie dotychczasowego roku podatkowego. Od pierwszego dnia kolejnego miesiąca rozpoczyna się nowy rok podatkowy, w którym spółka stosuje estoński CIT.
Spór o termin podpisania sprawozdania finansowego a estoński CIT
Przepisy ustawy o CIT wymagają sporządzenia sprawozdania finansowego zgodnie z przepisami o rachunkowości. Nie wskazują jednak wprost, czy w terminie trzech miesięcy od dnia bilansowego sprawozdanie musi zostać również podpisane przez wszystkie wymagane osoby.
Na tym tle powstał spór pomiędzy podatnikami a organami podatkowymi.
Stanowisko organów podatkowych:
Organy podatkowe przyjmują rygorystyczne stanowisko. W ich ocenie sprawozdanie finansowe jest prawidłowo sporządzone dopiero wtedy, gdy zostanie podpisane przez:
osobę, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych,
kierownika jednostki,
członków zarządu, zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy o rachunkowości.
Zdaniem organów złożenie podpisu po upływie trzymiesięcznego terminu oznacza, że sprawozdanie nie zostało sporządzone zgodnie z przepisami o rachunkowości.
Konsekwencją może być uznanie, że wybór estońskiego CIT dokonany w trakcie roku był nieskuteczny.
Stanowisko podatników:
Podatnicy wskazują natomiast, że sporządzenie sprawozdania finansowego oraz jego podpisanie stanowią dwie odrębne czynności.
Ich zdaniem art. 28j ust. 5 ustawy o CIT wymaga jedynie sporządzenia sprawozdania finansowego w ustawowym terminie. Nie wynika z niego natomiast obowiązek zebrania w tym samym terminie wszystkich wymaganych podpisów.
Jakie są skutki nieskutecznego wyboru estońskiego CIT?
Zakwestionowanie skuteczności przejścia na estoński CIT może mieć dla spółki poważne konsekwencje. Organ podatkowy może uznać, że spółka przez cały kontrolowany okres powinna rozliczać podatek według zasad klasycznego CIT.
Może to oznaczać konieczność:
ponownego ustalenia dochodu podatkowego,
złożenia korekt deklaracji podatkowych,
zapłaty zaległego CIT,
zapłaty odsetek za zwłokę,
skorygowania rozliczeń dokonywanych w ramach estońskiego CIT.
Ryzyko jest szczególnie istotne, jeżeli problem zostanie ujawniony dopiero po kilku latach stosowania ryczałtu.
W wyroku z 28 kwietnia 2026 r., sygn. akt I SA/Kr 179/26, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zakwestionował rygorystyczne podejście organów podatkowych. W rozpoznawanej sprawie spółka sporządziła sprawozdanie finansowe w terminie trzech miesięcy od dnia bilansowego. Podpisy osób uprawnionych zostały jednak złożone później.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że wybór estońskiego CIT był nieskuteczny. WSA w Krakowie uchylił interpretację i przyznał rację podatnikowi.
Sporządzenie i podpisanie sprawozdania to odrębne czynności
WSA w Krakowie wskazał, że przepisy ustawy o rachunkowości odrębnie regulują:
sporządzenie sprawozdania finansowego,
podpisanie sprawozdania finansowego.
Zdaniem sądu nie można zatem automatycznie uznać, że sprawozdanie jest sporządzone dopiero w chwili złożenia ostatniego podpisu. Sąd zwrócił również uwagę, że ustawa o rachunkowości przewiduje możliwość odmowy podpisania sprawozdania finansowego. Gdyby uznać, że sprawozdanie powstaje dopiero w momencie podpisania go przez wszystkie wymagane osoby, odmowa podpisu mogłaby prowadzić do wniosku, że dokument w ogóle nie został sporządzony. W praktyce mogłoby to pozbawić spółkę prawa do estońskiego CIT z przyczyn, na które sama spółka nie zawsze ma wpływ.
WSA w Krakowie odniósł się również do celu art. 28j ust. 5 ustawy o CIT. Zamknięcie ksiąg rachunkowych oraz sporządzenie sprawozdania finansowego mają umożliwić prawidłowe rozdzielenie:
okresu opodatkowania według zasad ogólnych,
okresu opodatkowania estońskim CIT,
zysków i strat wypracowanych w poszczególnych okresach,
korekty wstępnej,
wyniku finansowego spółki.
Zdaniem sądu późniejsze złożenie podpisu pod sprawozdaniem nie wpływa samo w sobie na możliwość wykonania tych obowiązków. Organ podatkowy, wymagając nie tylko sporządzenia, ale również podpisania sprawozdania w terminie trzech miesięcy, wprowadził dodatkowy warunek, który nie wynika wprost z ustawy o CIT.
Wyrok WSA w Krakowie jest korzystny dla podatników, ale nie oznacza jeszcze całkowitego wyeliminowania ryzyka.
Po pierwsze, wyrok jest nieprawomocny.
Po drugie, we wcześniejszych orzeczeniach sądy administracyjne akceptowały również rygorystyczne stanowisko organów podatkowych.
Po trzecie, wyrok dotyczył sytuacji, w której sprawozdanie zostało rzeczywiście sporządzone w terminie, a opóźnienie obejmowało wyłącznie jego podpisanie.
Spółka powinna zatem posiadać dowody potwierdzające datę sporządzenia sprawozdania, w szczególności:
plik XML,
historię wersji dokumentu,
dane z systemu księgowego,
korespondencję z biurem rachunkowym,
dokumentację przekazania sprawozdania członkom zarządu.
Planowana abolicja dla spółek stosujących estoński CIT
Problem nieterminowego podpisywania sprawozdań finansowych został dostrzeżony przez Ministerstwo Finansów. W projekcie ustawy oznaczonym numerem UD116 przewidziano dodanie do ustawy o CIT art. 38zb. Projektowany przepis ma dotyczyć podatników, którzy w okresie od 1 stycznia 2022 r. do 1 grudnia 2026 r. wybrali estoński CIT w trakcie roku na podstawie art. 28j ust. 5 ustawy o CIT. Zgodnie z projektem warunek sporządzenia sprawozdania finansowego zgodnie z przepisami o rachunkowości ma zostać uznany za spełniony również wtedy, gdy sprawozdanie zostało podpisane po terminie.
Projekt przewiduje jednak dodatkowy warunek. Sprawozdanie będzie musiało zostać prawidłowo podpisane nie później niż w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie nowych przepisów. Rozwiązanie to nadal pozostaje projektem. Nie może więc być traktowane jako obowiązujące prawo.
Co powinna zrobić spółka, która podpisała sprawozdanie po terminie?
Spółka, która wybrała estoński CIT w trakcie roku i stwierdziła opóźnienie w podpisaniu sprawozdania finansowego, powinna ustalić:
kiedy sprawozdanie zostało faktycznie sporządzone,
czy zostało przygotowane w prawidłowej formie elektronicznej,
kiedy poszczególne osoby podpisały dokument,
czy prawidłowo zamknięto księgi rachunkowe,
czy terminowo złożono zawiadomienie ZAW-RD,
czy prawidłowo rozliczono okres poprzedzający wejście w estoński CIT.
Jeżeli sprawozdanie zostało sporządzone w terminie, a opóźnienie dotyczyło wyłącznie podpisów, wyrok WSA w Krakowie może stanowić istotny argument w sporze z organem podatkowym.
Nie należy jednak automatycznie rezygnować z estońskiego CIT ani korygować wieloletnich rozliczeń bez wcześniejszej analizy konkretnego przypadku.
Jak bezpiecznie przejść na estoński CIT w trakcie roku?
Do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sporu lub wejścia w życie planowanych przepisów najbezpieczniejsze jest:
terminowe zamknięcie ksiąg rachunkowych,
sporządzenie sprawozdania finansowego w terminie trzech miesięcy,
zebranie wszystkich wymaganych podpisów w tym samym terminie,
zachowanie dowodów potwierdzających datę sporządzenia dokumentu,
weryfikacja pozostałych warunków estońskiego CIT,
terminowe złożenie zawiadomienia ZAW-RD.
Czy śródroczne sprawozdanie składa się do KRS?
Sprawozdanie sporządzane wyłącznie w związku z przejściem na estoński CIT w trakcie roku ma charakter śródroczny. Co do zasady nie jest ono rocznym sprawozdaniem finansowym składanym do Repozytorium Dokumentów Finansowych. Nie zwalnia to jednak spółki z obowiązku jego prawidłowego sporządzenia i podpisania.
Czy wyrok WSA chroni wszystkie spółki?
Nie. Wyrok został wydany w konkretnej sprawie i jest nieprawomocny. Może stanowić argument interpretacyjny w sporze z organem podatkowym, ale nie zapewnia automatycznej ochrony wszystkim podatnikom.
Czy projektowana abolicja już obowiązuje?
Nie. Projekt UD116 nie został jeszcze uchwalony. Do czasu wejścia nowych przepisów w życie spółki powinny stosować obowiązujące regulacje i uwzględniać istniejące ryzyko podatkowe.
Podsumowanie
Wyrok WSA w Krakowie z 28 kwietnia 2026 r. daje podatnikom ważny argument, że sporządzenie sprawozdania finansowego oraz jego podpisanie są odrębnymi czynnościami.
Samo opóźnienie w złożeniu podpisu nie powinno zatem automatycznie prowadzić do uznania, że wybór estońskiego CIT był nieskuteczny.
Należy jednak pamiętać, że wyrok jest nieprawomocny, a praktyka organów podatkowych pozostaje rygorystyczna. Również planowana abolicja zawarta w projekcie UD116 nie jest jeszcze obowiązującym prawem.
Każdy przypadek nieterminowego podpisania sprawozdania powinien zostać przeanalizowany indywidualnie, z uwzględnieniem daty faktycznego sporządzenia dokumentu, prawidłowości zamknięcia ksiąg oraz pozostałych czynności związanych z wyborem estońskiego CIT.
DCLAW & TAX wspiera spółki w wyborze estońskiego CIT, weryfikacji warunków stosowania ryczałtu oraz w sporach dotyczących skuteczności zmiany formy opodatkowania.
Komentarze